Streszczenie Wystąpienia Pokontrolnego 27.02.2025
Cel kontroli
Kontrola miała na celu ocenę realizacji 12 zaleceń pokontrolnych wydanych po wcześniejszej kontroli Ministra Zdrowia (dotyczącej lat 2019–2020). Oceniany okres: 1.01.2023 – 30.06.2024.
1. Realizacja zaleceń pokontrolnych
Zrealizowane (ocena pozytywna)
Instytut skutecznie wdrożył m.in. zalecenia dotyczące:
- uporządkowania zasad regulowania zobowiązań i windykacji należności,
- terminowego regulowania zobowiązań,
- zwiększenia zatrudnienia pracowników naukowych,
- ograniczenia umów cywilnoprawnych z własnymi pracownikami,
- prawidłowego stosowania przepisów Prawa zamówień publicznych,
- części obowiązków Rady Naukowej (kierunki działalności naukowej),
- odzyskania nienależnie wypłaconych nagród innym niż roczna dla Głównego Księgowego (wygrane postępowanie sądowe, środki zwrócone).
Częściowo zrealizowane
- Działania naprawcze i restrukturyzacyjne:
Instytut realizuje program restrukturyzacyjny (zatwierdzony przez MZ w 2022 r.), który przynosi wymierne efekty, jednak nie wszystkie zaplanowane działania zostały wdrożone. Zalecenie uznano za będące w trakcie realizacji. - Rada Naukowa:
Zatwierdzono kierunki działalności naukowej, ale nieprawidłowo realizowano obowiązek opiniowania rocznych sprawozdań dyrektora – przedkładane dokumenty nie spełniały kryteriów sprawozdania rocznego.
Niezrealizowane / negatywna ocena
- Ustawa kominowa (wynagrodzenia kadry kierowniczej)
- Nadal dochodziło do naruszeń art. 5 ustawy kominowej, polegających na wypłacaniu dyrektorom i zastępcom dyrektora dodatkowych wynagrodzeń (np. za dyżury i świadczenia zdrowotne), co jest niedopuszczalne niezależnie od podstawy prawnej.
- W jednym przypadku nagroda roczna została zawyżona, gdyż do podstawy jej naliczenia wliczono składniki, które nie powinny być uwzględnione.
→ Ocena jednoznacznie negatywna pod względem legalności.
- Rejestr Podmiotów Wykonujących Działalność Leczniczą (RPWDL)
- Liczne rozbieżności między regulaminem organizacyjnym a wpisami w RPWDL (brak zgłoszeń, nieaktualne lub błędne nazwy komórek, brak terminowych aktualizacji).
- Naruszenie art. 107 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej (14-dniowy termin zgłoszeń).
→ Zalecenie niezrealizowane, ocena negatywna pod względem legalności i rzetelności.
2. Sytuacja finansowa Instytutu
- Rok 2023: bardzo dobra sytuacja finansowa – zysk netto ok. 93,2 mln zł, dodatnie wyniki wszystkich oddziałów.
- I półrocze 2024: strata ok. 18,4 mln zł, wyjaśniana m.in.:
- sezonowością,
- opóźnieniami płatności NFZ,
- kontynuacją świadczeń mimo braku pełnego finansowania.
- Analiza porównawcza wskazuje, że utrzymanie trendu z II połowy roku może pozwolić na dodatni wynik za cały 2024 r.
3. Wnioski ogólne
- Instytut poczynił realny postęp organizacyjny i finansowy, szczególnie w 2023 r.
- Jednocześnie utrzymują się poważne naruszenia prawa w zakresie:
- wynagradzania kadry kierowniczej,
- rzetelności rejestrów działalności leczniczej.
- Ministerstwo Zdrowia oczekuje zdecydowanej kontynuacji restrukturyzacji oraz pełnego dostosowania działań Instytutu do obowiązujących przepisów.
